De Prepare Alert

Lees hier de nieuwsbrieven van de Prepare studie en check de antwoorden op de Klinische vraag.

Logo Prepare Alert: de digitale nieuwsbrief van de Prepare studie.

Editie 5: juni 2022
Klinische vraag:
Zijn er online tools beschikbaar om de keuze voor een antipsychoticum te ondersteunen? En waar kan ik patiënten naartoe verwijzen voor betrouwbare informatie over antipsychotica?
Antwoord:
Er zijn twee Nederlandstalige websites die ondersteuning bieden bij de keuze voor een antipsychoticum. In het Amsterdam UMC, locatie AMC is de PAKwijzer ontwikkeld: https://www.pakwijzer.nl. Daarnaast is er een tool beschikbaar op PsychoseNet.
Tot slot is er de onafhankelijke website www.antipsychotica.nl die ontwikkeld is door een deskundig team en toegankelijke informatie biedt. 

Editie 4: mei 2022
Klinische vraag:
Een patiënte die ik antipsychotica voorschrijf vertelt tijdens een consult dat zij in de menopauze is gekomen. Heeft dit gevolgen voor de medicatie die ik voorschrijf?
Antwoord:
De meeste vrouwen hebben een hogere dosis antipsychotische medicatie nodig na de menopauze, wanneer de oestrogeenspiegels dalen en de gevoeligheid voor dopamine afneemt. Premenopauzale vrouwen vertonen over het algemeen een betere behandelingsrespons en minder ziekenhuisopnames in vergelijking met postmenopauzale vrouwen. Er is onderzoek dat wijst op de beschermende effecten van oestrogenen op het verloop van schizofrenie spectrum stoornissen. Oestrogeenvervangingstherapie kan dan ook worden overwogen voor postmenopauzale patiënten.

Bron: Brand B, Haveman Y, de Beer F, de Boer J, Dazzan P, Sommer I. Antipsychotic medication for women with schizophrenia spectrum disorders. Psychol Med 2021; published online Nov 12, 2021 DOI: 10.1017/S0033291721004591

Lees de Prepare Alert hier

Editie 3: april 2022
Klinische vraag:
Hoe lang moet ik het effect van behandeling met een antipsychoticum afwachten voordat ik besluit om te switchen?
Antwoord:
Veel klinische trials evalueren antipsychotica na 4-6 weken. In de Europese Optimise studie is dit onderzocht bij patiënten die voor een eerste psychose werden behandeld met amisulpride. Van hen had 44% na 4 weken behandeling geen remissie bereikt van hun psychose (gemeten op basis van enkele kernvragen over symptoomernst op de Positive and Negative Symptom Scale, PANSS). Daarna werden deze 72 patiënten gerandomiseerd tussen continueren met amisulpride, of switchen naar olanzapine. In beide groepen was de respons 6 weken later ongeveer even hoog: 44% versus 45% had alsnog remissie bereikt. Er is dus evidentie dat het verstandig is pas na 10 weken te besluiten dat een antipsychoticum onvoldoende werkt, en dan een switch te overwegen. Daarbij kunnen er natuurlijk altijd andere argumenten zijn om eerder te switchen, zoals bijwerkingen.
Bron: Kahn RS, et al; Lancet Psychiatry. 2018

Lees hier editie 3 van de Prepare Alert

Editie 2: maart 2022
Klinische vraag:
Zijn antipsychotica even effectief bij patiënten met een milde versus een ernstige psychose?
Antwoord:
Antipsychotica zijn effectiever bij patiënten die bij start van de behandeling een hogere symptoomlast hebben (gemeten met de Positive and Negative Symptom Scale, PANSS). In een meta-analyse van participant-level data van drie randomized controlled trials met in totaal 611 patiënten was de afname van symptomen na 6 weken behandeling gemiddeld 9 punten op de PANSS voor patiënten met ‘milde’ klachten, en 24 punten voor patiënten met ernstige klachten. Ook voor negatieve symptomen zijn antipsychotica effectiever bij ernstiger klachten bij de start van de behandeling.
Op basis van dit onderzoek kan worden verwacht dat de voordelen van antipsychotica eerder opwegen tegen de nadelen zoals bijwerkingen bij patiënten die een hogere ziektelast hebben.
Voor de Prepare studie halen wij ook een belangrijke les uit dit onderzoek: uitkomsten van behandelstudies voor psychotische stoornissen worden vaak gemeten in een relatieve afname van symptomen (%PANSS afname), maar voor onderzoek gericht op het voorspellen van behandelrespons is dat waarschijnlijk minder passend, omdat behandeleffecten daarmee worden onderschat.
Bron: Furukawa TA, Levine SZ, Tanaka S, et al, JAMA Psychiatry

Lees hier editie 2 van de Prepare Alert

Editie 1: februari 2022
Klinische vraag:
Bij een eerste psychose zijn antipsychotica de behandeling van eerste keuze. Naast de specifieke werking van het antipsychoticum treedt daarbij ook een placebo-effect op. Wat is daarbij groter: het placebo-effect of het farmacologische effect?
Antwoord:
Uit een meta-analyse van behandelstudies met antipsychotica voor een eerste psychose blijkt 50% van de patiënten tenminste 20% afname te hebben van de ernst van symptomen (gemeten met een PANSS interview). In de placebo groep is dit 30%, wat suggereert dat ongeveer tweederde van het behandeleffect berust op niet-farmacologische factoren. Deze verhouding is vergelijkbaar als er een ander afkappunt wordt gekozen voor respons op behandeling, of bij functioneren als uitkomstmaat.
Bron: Leucht et al, Am J Psychiatry 2017

Lees hier de allereerste Prepare Alert

Aanmelden voor de Prepare Alert
Wil jij ook regelmatig de Prepare Alert in je mailbox ontvangen? Schrijf je hier in, zodat we je kunnen toevoegen aan de verzendlijst.